Oekraïne is met ruim zeshonderdduizend vierkante kilometer het grootste land dat volledig in Europa ligt.
Україна площею понад шістсот тисяч квадратних кілометрів — найбільша країна, що цілком лежить у Європі.
Het land ligt op een kruispunt tussen Oost en West.
Країна розташована на перехресті між Сходом і Заходом.
Door die ligging trokken er eeuwenlang legers en handelaren doorheen.
Через таке розташування століттями тут проходили війська й торговці.
De zwarte aarde, de tsjornozem, behoort tot de vruchtbaarste grond ter wereld.
Чорнозем належить до найродючіших ґрунтів світу.
Die rijkdom bracht welvaart, maar ook de begeerte van buren.
Це багатство приносило добробут, але й жадібність сусідів.
De geschiedenis van Oekraïne is daarom een verhaal van opbouw en verlies.
Тому історія України — це розповідь про розбудову і втрати.
Het is ook een verhaal van een taal die telkens verboden werd en telkens terugkwam.
Це також історія мови, яку раз у раз забороняли — і яка щоразу поверталася.
Deze tekst geeft eerst kort de oudere eeuwen en gaat daarna dieper op de laatste tweehonderd jaar in.
Цей текст коротко подає давніші століття, а далі докладніше розглядає останні двісті років.
In de negende eeuw ontstond rond Kyiv een machtige staat: de Kyivse Roes.
У дев’ятому столітті навколо Києва постала могутня держава — Київська Русь.
De rivier de Dnipro was de belangrijkste handelsweg van noord naar zuid.
Річка Дніпро була найважливішим торговим шляхом із півночі на південь.
In het jaar 988 liet vorst Volodymyr zijn volk dopen.
У 988 році князь Володимир охрестив свій народ.
Daarmee koos de Roes voor het christendom van Byzantium.
Так Русь обрала християнство візантійського обряду.
Onder Jaroslav de Wijze werd Kyiv een van de grootste steden van Europa.
За Ярослава Мудрого Київ став одним із найбільших міст Європи.
Hij liet de Sofiakathedraal bouwen en stelde een wetboek samen.
Він звелів звести Софійський собор і уклав збірку законів.
Zijn dochters trouwden met koningen van Frankrijk, Noorwegen en Hongarije.
Його доньки одружилися з королями Франції, Норвегії та Угорщини.
Na zijn dood viel het rijk uiteen in kleinere vorstendommen.
Після його смерті держава розпалася на менші князівства.
In 1240 verwoestten de Mongolen Kyiv bijna volledig.
У 1240 році монголи майже повністю зруйнували Київ.
In het westen bleef het koninkrijk Halytsj-Wolynië nog een eeuw bestaan.
На заході Галицько-Волинське королівство протрималося ще століття.
Daarna kwamen de Oekraïense landen bij het Groothertogdom Litouwen.
Згодом українські землі перейшли до Великого князівства Литовського.
De Litouwse heersers namen veel gewoonten van de Roes over.
Литовські правителі перейняли чимало звичаїв Русі.
In 1569 sloten Polen en Litouwen zich aaneen in één statenbond.
У 1569 році Польща й Литва об’єдналися в одну державу.
De Oekraïense gebieden kwamen daardoor onder Pools bestuur.
Через це українські землі опинилися під польським урядуванням.
Poolse edelen kregen grote landgoederen en de boeren werden lijfeigenen.
Польська шляхта отримала великі маєтки, а селяни стали кріпаками.
Veel mensen vluchtten daarom naar het vrije zuiden, de steppe.
Тому багато людей тікали на вільний південь, у степ.
Die vluchtelingen werden Kozakken genoemd, wat 'vrije man' betekent.
Цих утікачів називали козаками, що означає «вільна людина».
Achter de stroomversnellingen van de Dnipro stichtten zij de Zaporizja-Sitsj.
За дніпровими порогами вони заснували Запорозьку Січ.
De Sitsj was een militaire gemeenschap met eigen wetten.
Січ була військовою спільнотою з власними законами.
De Kozakken kozen hun leider, de hetman, zelf.
Козаки самі обирали свого очільника — гетьмана.
Dat idee van verkiezing bleef eeuwenlang in de herinnering hangen.
Ця ідея виборності століттями лишалася в пам’яті народу.
In 1648 begon hetman Bohdan Chmelnytsky een grote opstand tegen Polen.
У 1648 році гетьман Богдан Хмельницький розпочав велике повстання проти Польщі.
Zo ontstond een Kozakkenstaat, het Hetmanaat.
Так постала козацька держава — Гетьманщина.
In 1654 sloot hij in Perejaslav een verdrag met de tsaar van Moskou.
У 1654 році він уклав у Переяславі договір із московським царем.
Over de betekenis van dat verdrag discussiëren historici nog altijd.
Про значення цього договору історики сперечаються й досі.
De decennia daarna heten in Oekraïne 'de Ruïne', een tijd van verdeeldheid en oorlog.
Наступні десятиліття в Україні звуть «Руїною» — часом розбрату й воєн.
In 1709 koos hetman Ivan Mazepa de kant van Zweden tegen tsaar Peter.
У 1709 році гетьман Іван Мазепа став на бік Швеції проти царя Петра.
Na de nederlaag bij Poltava verloor het Hetmanaat stap voor stap zijn zelfbestuur.
Після поразки під Полтавою Гетьманщина крок за кроком втрачала самоврядування.
In 1775 liet keizerin Catharina de Sitsj vernietigen.
У 1775 році імператриця Катерина наказала зруйнувати Січ.
Kort daarna werd ook het ambt van hetman afgeschaft.
Невдовзі скасували й посаду гетьмана.
Aan het eind van de achttiende eeuw werd Polen tussen zijn buren verdeeld.
Наприкінці вісімнадцятого століття Польщу поділили між сусідами.
Daardoor viel het grootste deel van Oekraïne aan het Russische keizerrijk toe.
Через це більша частина України відійшла до Російської імперії.
Het westen, Halytsjyna en Boekovyna, kwam bij het Oostenrijkse keizerrijk.
Захід — Галичина й Буковина — потрапив до Австрійської імперії.
Zo leefde één volk bijna anderhalve eeuw onder twee verschillende regeringen.
Так один народ майже півтора століття жив під двома різними урядами.
De grens liep dwars door dorpen, families en tradities heen.
Кордон пролягав просто через села, родини та традиції.
In het oosten was het bestuur streng en centraal geregeld.
На сході управління було суворим і жорстко централізованим.
In Oostenrijk bestond er meer ruimte voor kranten en verenigingen.
В Австрії було більше простору для газет і товариств.
Dat verschil bepaalt tot vandaag hoe de regio's zich ontwikkelden.
Ця різниця й донині позначається на розвитку регіонів.
In 1798 verscheen 'Enejida' van Ivan Kotljarevsky.
У 1798 році вийшла «Енеїда» Івана Котляревського.
Het was het eerste grote werk in de gewone gesproken taal.
Це був перший великий твір живою розмовною мовою.
Daarmee begon de moderne Oekraïense literatuur.
Із нього почалася нова українська література.
De belangrijkste figuur van die eeuw was Taras Sjevtsjenko.
Найважливішою постаттю того століття був Тарас Шевченко.
Hij werd in 1814 als lijfeigene geboren en werd pas op zijn vierentwintigste vrijgekocht.
Він народився 1814 року кріпаком, а викупили його лише у двадцять чотири роки.
In 1840 verscheen zijn bundel 'Kobzar'.
У 1840 році вийшла його збірка «Кобзар».
Sjevtsjenko schreef over vrijheid, onrecht en de waardigheid van gewone mensen.
Шевченко писав про свободу, несправедливість і гідність простих людей.
Voor die gedichten werd hij verbannen en tien jaar in het leger gestopt.
За ці вірші його заслали й на десять років віддали в солдати.
Hij is niet alleen een dichter, maar een symbool van het land geworden.
Він став не лише поетом, а й символом країни.
In 1845 richtten studenten in Kyiv het Broederschap van Kyrillos en Methodios op.
У 1845 році студенти в Києві заснували Кирило-Мефодіївське братство.
Zij droomden van vrije, gelijke Slavische volken zonder lijfeigenschap.
Вони мріяли про вільні, рівні слов’янські народи без кріпацтва.
Na twee jaar werd de groep opgerold en werden de leden gestraft.
Через два роки товариство викрили, а його членів покарали.
De overheid zag de Oekraïense taal als een gevaar voor de eenheid van het rijk.
Влада вбачала в українській мові загрозу для єдності імперії.
In 1863 verbood minister Valoejev het drukken van Oekraïense schoolboeken en religieuze teksten.
У 1863 році міністр Валуєв заборонив друк українських шкільних і релігійних книжок.
Hij beweerde zelfs dat zo'n taal niet bestond en nooit had bestaan.
Він навіть стверджував, що такої мови не було, немає і бути не може.
In 1876 ging het Ems-decreet nog veel verder.
У 1876 році Емський указ пішов іще далі.
Het verbood boeken, toneelstukken, liedteksten en het onderwijs in de taal.
Він заборонив книжки, вистави, тексти пісень і навчання цією мовою.
Schrijvers publiceerden hun werk daarom in Lviv, dat in Oostenrijk lag.
Тому письменники друкували свої твори у Львові, який був в Австрії.
Boeken werden vervolgens in koffers over de grens gesmokkeld.
Потім книжки перевозили через кордон у валізах.
Het verbod vertraagde de cultuur, maar maakte haar niet kapot.
Заборона гальмувала культуру, але не знищила її.
In Oostenrijk werd de lijfeigenschap al in 1848 afgeschaft.
В Австрії кріпацтво скасували вже 1848 року.
In het Russische rijk gebeurde dat pas in 1861.
У Російській імперії це сталося аж 1861 року.
Oekraïners in Halytsjyna mochten kranten uitgeven en naar het parlement in Wenen.
Українці Галичини могли видавати газети і мали представників у віденському парламенті.
In 1868 ontstond de vereniging Prosvita, die leeszalen in de dorpen opende.
У 1868 році постало товариство «Просвіта», яке відкривало читальні по селах.
Het Sjevtsjenko-genootschap groeide uit tot een echte academie van wetenschappen.
Наукове товариство імені Шевченка виросло у справжню академію наук.
De historicus Mychajlo Hrusjevsky schreef daar zijn grote geschiedenis van Oekraïne.
Історик Михайло Грушевський написав там свою велику історію України.
Lviv werd zo het culturele centrum voor het hele volk.
Тож Львів став культурним центром для всього народу.
Men noemde de regio daarom wel 'het Oekraïense Piemonte'.
Тому регіон називали «українським П’ємонтом».
In het oosten werd in de Donbas steenkool gevonden.
На сході, у Донбасі, знайшли кам’яне вугілля.
Bij Kryvyj Rih lag bovendien ijzererts van hoge kwaliteit.
А біля Кривого Рогу залягала якісна залізна руда.
Er verrezen mijnen, hoogovens en nieuwe arbeidersteden.
Постали шахти, домни та нові робітничі міста.
Odesa groeide uit tot een van de drukste havens van de Zwarte Zee.
Одеса виросла в один із найжвавіших портів Чорного моря.
Oekraïens graan werd naar heel Europa verscheept.
Українське зерно вивозили по всій Європі.
In het arme Halytsjyna was er echter nauwelijks werk.
Натомість у бідній Галичині роботи майже не було.
Vanaf 1891 vertrokken honderdduizenden boeren naar Canada, de Verenigde Staten en Brazilië.
Від 1891 року сотні тисяч селян виїхали до Канади, США та Бразилії.
Zo ontstonden de eerste grote Oekraïense gemeenschappen buiten Europa.
Так постали перші великі українські громади поза Європою.
In de Eerste Wereldoorlog vochten Oekraïners in twee vijandige legers tegen elkaar.
У Першій світовій війні українці воювали одні проти одних у двох ворожих арміях.
Na de revolutie van 1917 stortte het Russische keizerrijk in.
Після революції 1917 року Російська імперія розвалилася.
In Kyiv kwam de Centrale Rada bijeen onder leiding van Hrusjevsky.
У Києві зібралася Центральна Рада на чолі з Грушевським.
Op 22 januari 1918 riep zij de volledige onafhankelijkheid uit.
22 січня 1918 року вона проголосила повну незалежність.
In november 1918 ontstond in Lviv een tweede republiek, de West-Oekraïense.
У листопаді 1918 року у Львові постала друга республіка — Західноукраїнська.
Precies een jaar later, op 22 januari 1919, verklaarden beide staten zich verenigd.
Рівно через рік, 22 січня 1919 року, обидві держави проголосили злуку.
Die dag heet nu de Dag van de Eenheid.
Цей день тепер називають Днем Соборності.
De jonge republiek moest tegelijk tegen verschillende legers vechten.
Молодій республіці довелося воювати водночас проти кількох армій.
Er waren te weinig wapens, te weinig geld en te weinig bondgenoten.
Бракувало зброї, грошей і союзників.
In 1921 werd het land opnieuw verdeeld.
У 1921 році країну знову поділили.
Het westen kwam bij Polen, het grootste deel werd Sovjet-Oekraïne.
Захід відійшов до Польщі, а більша частина стала Радянською Україною.
In 1922 werd die republiek een van de oprichters van de Sovjet-Unie.
У 1922 році ця республіка стала однією із засновниць Радянського Союзу.
In de jaren twintig voerde Moskou een beleid van 'oekraïnisatie'.
У двадцяті роки Москва проводила політику «українізації».
Scholen, kranten en theaters mochten weer in het Oekraïens werken.
Школи, газети й театри знову могли працювати українською.
Het analfabetisme daalde snel en er verschenen honderden nieuwe boeken.
Неписьменність швидко зменшувалася, з’явилися сотні нових книжок.
Regisseur Les Kurbas maakte theater van Europees niveau.
Режисер Лесь Курбас творив театр європейського рівня.
Deze korte bloeitijd wordt de Oekraïense renaissance genoemd.
Цей короткий розквіт називають українським відродженням.
Het beleid was echter vooral bedoeld om de nieuwe macht populair te maken.
Однак ця політика передусім мала зробити нову владу популярною.
Zodra de macht stevig stond, draaide Stalin de koers volledig om.
Щойно влада зміцніла, Сталін цілком розвернув курс.
Vanaf 1929 moesten alle boeren hun land en vee aan collectieve boerderijen afstaan.
Від 1929 року всі селяни мусили віддати землю й худобу до колгоспів.
Wie zich verzette, werd 'koelak' genoemd en naar Siberië gedeporteerd.
Тих, хто чинив опір, називали «куркулями» й депортували до Сибіру.
De staat eiste steeds hogere hoeveelheden graan op.
Держава вимагала дедалі більших обсягів зерна.
Brigades doorzochten de huizen en namen ook het laatste voedsel mee.
Бригади обшукували хати й забирали навіть останні харчі.
Dorpen die hun quota niet haalden, kwamen op een zwarte lijst.
Села, що не виконували норм, потрапляли на «чорну дошку».
Boeren mochten hun dorp niet verlaten om elders eten te zoeken.
Селянам забороняли залишати село, щоб шукати їжу деінде.
In de winter en het voorjaar van 1932 en 1933 stierven miljoenen mensen van de honger.
Узимку та навесні 1932 і 1933 років мільйони людей померли з голоду.
Deze hongersnood heet in het Oekraïens Holodomor: 'dood door honger'.
Цей голод українською зветься Голодомор — «смерть від голоду».
De Sovjetleiding ontkende de ramp tientallen jaren volledig.
Радянське керівництво десятиліттями цілковито заперечувало цю катастрофу.
Oekraïne en veel andere landen erkennen de Holodomor als genocide.
Україна та багато інших країн визнають Голодомор геноцидом.
Elk jaar in november worden de slachtoffers met kaarsen herdacht.
Щороку в листопаді жертв ушановують свічками.
In de jaren dertig volgde een golf van arrestaties onder schrijvers en geleerden.
У тридцяті роки прокотилася хвиля арештів серед письменників і науковців.
Honderden kunstenaars werden gefusilleerd of stierven in kampen.
Сотні митців розстріляли або замучили в таборах.
Die generatie heet daarom 'de gefusilleerde renaissance'.
Тому це покоління називають «розстріляним відродженням».
Ook duizenden priesters en kerken verdwenen.
Зникли також тисячі священників і церков.
Wie in leven bleef, zweeg meestal uit angst.
Ті, хто вижив, здебільшого мовчали зі страху.
Zo verloor het land in tien jaar bijna zijn hele culturele elite.
Так за десять років країна втратила майже всю свою культурну еліту.
In 1939 verdeelden Hitler en Stalin Oost-Europa in een geheim pact.
У 1939 році Гітлер і Сталін таємним пактом поділили Східну Європу.
West-Oekraïne werd daardoor bij de Sovjet-Unie gevoegd.
Унаслідок цього Західна Україна відійшла до Радянського Союзу.
In juni 1941 viel Duitsland de Sovjet-Unie binnen.
У червні 1941 року Німеччина напала на Радянський Союз.
Binnen enkele maanden was heel Oekraïne bezet.
За кілька місяців уся Україна була окупована.
In september 1941 vermoordden de nazi's in de kloof Babyn Jar bij Kyiv in twee dagen bijna vierendertigduizend Joden.
У вересні 1941 року нацисти в Бабиному Яру під Києвом за два дні вбили майже тридцять чотири тисячі євреїв.
In totaal kwam ongeveer anderhalf miljoen Joden in Oekraïne om.
Загалом в Україні загинуло близько півтора мільйона євреїв.
Meer dan twee miljoen mensen werden als dwangarbeider naar Duitsland gestuurd.
Понад два мільйони людей вивезли до Німеччини на примусові роботи.
Miljoenen Oekraïners dienden in het Rode Leger.
Мільйони українців служили в Червоній армії.
In het westen vocht daarnaast een eigen opstandelingenleger, de OePA.
На заході, крім того, воювала власна повстанська армія — УПА.
Zij streed tegen de bezetters, maar ook tegen de terugkerende Sovjetmacht.
Вона боролася проти окупантів, а також проти радянської влади, що поверталася.
Oekraïne verloor in die oorlog naar schatting acht miljoen mensen.
За оцінками, у тій війні Україна втратила близько восьми мільйонів людей.
Honderden steden en duizenden dorpen lagen in puin.
Сотні міст і тисячі сіл лежали в руїнах.
In 1944 werden de Krim-Tataren als volk collectief gedeporteerd.
У 1944 році кримських татар депортували як народ, усіх разом.
Zij mochten pas na de val van de Sovjet-Unie terugkeren.
Повернутися вони змогли лише після падіння Радянського Союзу.
In 1945 werd Oekraïne formeel medeoprichter van de Verenigde Naties.
У 1945 році Україна формально стала співзасновницею Організації Об’єднаних Націй.
Werkelijke zeggenschap over het eigen beleid had de republiek echter niet.
Проте реального впливу на власну політику республіка не мала.
In 1947 werden opnieuw tienduizenden westerse Oekraïners naar Siberië gestuurd.
У 1947 році десятки тисяч західних українців знову вислали до Сибіру.
In 1954 werd de Krim bij de Oekraïense republiek gevoegd.
У 1954 році Крим приєднали до Української республіки.
Het land werd intussen snel geïndustrialiseerd en verstedelijkt.
Тим часом країна швидко індустріалізувалася й урбанізувалася.
Op scholen en universiteiten kreeg het Russisch stap voor stap de overhand.
У школах та університетах російська поступово брала гору.
In de jaren zestig kwam een generatie schrijvers op die openlijk vragen stelde.
У шістдесяті роки з’явилося покоління письменників, які відкрито ставили запитання.
Zij verspreidden verboden teksten in getypte kopieën.
Вони поширювали заборонені тексти в машинописних копіях.
In 1976 richtten activisten de Oekraïense Helsinkigroep op.
У 1976 році активісти заснували Українську Гельсінську групу.
Zij eisten dat de staat de mensenrechten zou naleven.
Вони вимагали, щоб держава дотримувалася прав людини.
Bijna alle leden werden opgepakt; de dichter Vasyl Stus stierf in het kamp.
Майже всіх членів заарештували; поет Василь Стус загинув у таборі.
Op 26 april 1986 ontplofte een reactor van de kerncentrale bij Tsjornobyl.
26 квітня 1986 року вибухнув реактор Чорнобильської атомної станції.
Het was de zwaarste kernramp uit de geschiedenis.
Це була найтяжча ядерна катастрофа в історії.
De autoriteiten zwegen dagenlang en lieten de meifeesten gewoon doorgaan.
Влада кілька днів мовчала й дозволила провести травневі свята як завжди.
De stad Prypjat werd voorgoed ontruimd.
Місто Прип’ять евакуювали назавжди.
Dat zwijgen ondermijnde het vertrouwen in het systeem enorm.
Це мовчання страшенно підірвало довіру до системи.
Eind jaren tachtig ontstonden overal burgerbewegingen.
Наприкінці вісімдесятих усюди виникали громадські рухи.
In 1990 vormden mensen een levende ketting van Kyiv tot Lviv.
У 1990 році люди утворили живий ланцюг від Києва до Львова.
In datzelfde jaar dwongen hongerstakende studenten de regering tot aftreden.
Того ж року студенти голодуванням змусили уряд піти у відставку.
Die actie heet de Revolutie op het Graniet.
Цю акцію називають Революцією на граніті.
Op 24 augustus 1991 riep het parlement de onafhankelijkheid uit.
24 серпня 1991 року парламент проголосив незалежність.
Op 1 december bevestigde een referendum dat besluit.
1 грудня референдум підтвердив це рішення.
Meer dan negentig procent van de kiezers stemde voor.
Понад дев’яносто відсотків виборців проголосували «за».
In alle regio's, ook op de Krim, was er een meerderheid vóór.
У всіх регіонах, зокрема й у Криму, була більшість «за».
Enkele weken later hield de Sovjet-Unie op te bestaan.
За кілька тижнів Радянський Союз припинив існування.
De jaren negentig waren economisch zeer zwaar.
Дев’яності роки були економічно дуже важкими.
Fabrieken sloten en de inflatie maakte spaargeld waardeloos.
Заводи закривалися, а інфляція знецінила заощадження.
In 1994 gaf Oekraïne zijn kernwapens op.
У 1994 році Україна відмовилася від ядерної зброї.
In ruil beloofden grote mogendheden de grenzen te respecteren.
Натомість великі держави пообіцяли поважати її кордони.
Die belofte staat in het Memorandum van Boedapest.
Ця обіцянка записана в Будапештському меморандумі.
In 1996 nam het parlement een nieuwe grondwet aan.
У 1996 році парламент ухвалив нову конституцію.
In datzelfde jaar kwam ook de eigen munt, de hryvnia.
Того ж року з’явилася й власна валюта — гривня.
Tegelijk verdeelden enkele zakenlieden grote delen van de industrie onder elkaar.
Водночас кілька бізнесменів поділили між собою великі частини промисловості.
Bij de presidentsverkiezingen van 2004 werd op grote schaal gefraudeerd.
На президентських виборах 2004 року фальсифікації були масштабними.
Honderdduizenden mensen kwamen naar het Onafhankelijkheidsplein in Kyiv.
Сотні тисяч людей вийшли на Майдан Незалежності в Києві.
Ze droegen oranje sjaals en stonden weken in de vrieskou.
Вони носили помаранчеві шалики й тижнями стояли на морозі.
Het protest verliep opvallend vreedzaam.
Протест минув на диво мирно.
Het hooggerechtshof verklaarde de uitslag ongeldig.
Верховний Суд визнав результати недійсними.
Bij de nieuwe stemming won de oppositiekandidaat.
На повторному голосуванні переміг кандидат від опозиції.
De hoge verwachtingen werden daarna echter niet ingelost.
Проте великі сподівання згодом не справдилися.
In november 2013 weigerde de president een verdrag met de Europese Unie te tekenen.
У листопаді 2013 року президент відмовився підписати угоду з Європейським Союзом.
Diezelfde avond gingen studenten uit protest de straat op.
Того ж вечора студенти вийшли на вулицю на знак протесту.
Toen de politie hen hardhandig uiteendreef, groeide het protest enorm.
Коли міліція жорстко їх розігнала, протест величезно розрісся.
Op het plein ontstond een tentenkamp met keukens, een ziekenpost en een bibliotheek.
На майдані виросло наметове містечко з кухнями, медпунктом і бібліотекою.
Mensen uit alle regio's en talen stonden er naast elkaar.
Там пліч-о-пліч стояли люди з усіх регіонів і різних мов.
In februari 2014 werd er vanuit gebouwen op de betogers geschoten.
У лютому 2014 року по протестувальниках стріляли з будівель.
Ongeveer honderd mensen kwamen om het leven.
Загинуло близько ста людей.
Zij worden nu de Hemelse Honderd genoemd.
Тепер їх називають Небесною Сотнею.
De president vluchtte het land uit en het parlement zette hem af.
Президент утік із країни, і парламент усунув його з посади.
Deze gebeurtenissen heten de Revolutie van de Waardigheid.
Ці події називають Революцією гідності.
Eind februari 2014 verschenen op de Krim gewapende mannen zonder kentekens.
Наприкінці лютого 2014 року в Криму з’явилися озброєні люди без розпізнавальних знаків.
Zij bezetten het parlement, de luchthavens en de wegen.
Вони захопили парламент, аеропорти та дороги.
In maart annexeerde Rusland het schiereiland.
У березні Росія анексувала півострів.
De Algemene Vergadering van de VN verklaarde die annexatie ongeldig.
Генеральна Асамблея ООН визнала цю анексію нечинною.
In april begon in de Donbas een gewapend conflict.
У квітні на Донбасі почався збройний конфлікт.
In juli 2014 werd vlucht MH17 boven het gebied neergehaald.
У липні 2014 року над цією територією збили рейс MH17.
Alle 298 inzittenden kwamen om, onder wie 196 Nederlanders.
Загинули всі 298 осіб на борту, зокрема 196 громадян Нідерландів.
De oorlog in het oosten duurde daarna jarenlang voort.
Війна на сході тривала ще багато років.
Ongeveer anderhalf miljoen mensen werden binnen het land ontheemd.
Близько півтора мільйона людей стали внутрішньо переміщеними.
Op 24 februari 2022 begon Rusland een grootschalige invasie van Oekraïne.
24 лютого 2022 року Росія розпочала повномасштабне вторгнення в Україну.
In de vroege ochtend vielen er raketten op steden in het hele land.
Рано-вранці ракети впали на міста по всій країні.
Veel waarnemers verwachtten dat Kyiv binnen enkele dagen zou vallen.
Багато спостерігачів очікували, що Київ упаде за кілька днів.
De hoofdstad hield echter stand en de aanval werd afgeslagen.
Проте столиця вистояла, і наступ було відбито.
Na de terugtocht uit Boetsja werden zware oorlogsmisdaden tegen burgers vastgesteld.
Після відходу з Бучі задокументували тяжкі воєнні злочини проти цивільних.
Miljoenen mensen vluchtten naar het buitenland, vooral vrouwen en kinderen.
Мільйони людей виїхали за кордон, здебільшого жінки й діти.
Ook Nederland en België namen tienduizenden vluchtelingen op.
Нідерланди та Бельгія теж прийняли десятки тисяч біженців.
Steden als Marioepol en Bachmoet werden vrijwel volledig verwoest.
Такі міста, як Маріуполь і Бахмут, були майже цілком зруйновані.
Aanvallen op het elektriciteitsnet lieten mensen in de winter zonder licht en warmte zitten.
Удари по енергомережі залишали людей узимку без світла й тепла.
Tegelijk ontstond een enorme vrijwilligersbeweging in het hele land.
Водночас по всій країні виник величезний волонтерський рух.
Gewone mensen brachten voedsel, kleding en medicijnen naar het front.
Звичайні люди возили на фронт їжу, одяг і ліки.
Op het moment van schrijven duurt de oorlog nog voort.
На момент написання цього тексту війна ще триває.
In juni 2022 kreeg Oekraïne de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie.
У червні 2022 року Україна отримала статус кандидата на вступ до Європейського Союзу.
In 2024 begonnen de officiële toetredingsgesprekken.
У 2024 році розпочалися офіційні переговори про вступ.
Zo'n proces duurt normaal gesproken vele jaren.
Такий процес зазвичай триває багато років.
Het land moet daarvoor wetten, rechtspraak en bestuur hervormen.
Для цього країна має реформувати закони, судочинство та управління.
De strijd tegen corruptie blijft daarbij de moeilijkste opgave.
Найважчим завданням при цьому лишається боротьба з корупцією.
Tegelijk groeide de belangstelling voor de eigen taal en cultuur sterk.
Водночас сильно зросла зацікавленість власною мовою та культурою.
Oekraïense muziek, films en boeken vinden nu een publiek in heel Europa.
Українська музика, фільми та книжки тепер знаходять читача й глядача по всій Європі.
De geschiedenis van Oekraïne kent opvallend veel breuken.
Історія України знає напрочуд багато розломів.
Staten verdwenen, grenzen schoven en generaties verloren hun taal bijna.
Держави зникали, кордони зсувалися, а покоління мало не втрачали свою мову.
Toch keerde die taal telkens terug, vaak dankzij dichters en leraren.
І все ж мова щоразу поверталася — часто завдяки поетам і вчителям.
Voor wie Nederlands leert, is dit ook een verhaal over volhouden.
Для того, хто вчить нідерландську, це також історія про наполегливість.
Een taal leren en een taal bewaren vragen allebei geduld.
Вивчати мову і берегти мову — обидва ці заняття потребують терпіння.